İza zülziletil ardu zilzaleha ve ahrecetil ardu eskaleha duası, Zilzâl Suresi’nin ilk ayetlerini ifade eder ve özellikle kıyametin dehşetini hatırlattığı için kulda hem derin bir tevazu hem de güçlü bir muhasebe duygusu uyandırır. Bu ayetleri okuyan mümin, dünyanın bir gün sarsılacağını, her şeyin ortaya çıkarılacağını ve insanın yaptığının karşılığını eksiksiz göreceğini hatırlar. “İza zülziletil ardu zilzaleha ve ahrecetil ardu eskaleha duası” bu nedenle hem korunma hem de farkındalık duası olarak okunur.
Zilzâl Suresi’nin manası şöyledir:
“Yer o şiddetli sarsıntısıyla sarsıldığı zaman…
Ve yer, içindeki ağırlıkları dışarı çıkardığı zaman…”
Bu ayetler, Allah’ın kudretini, kıyamet sahnesinin büyüklüğünü ve dünya hayatının geçiciliğini hatırlatır.
Bu ayetler dua niyetiyle okunurken kul kalben şöyle niyaz eder:
“Allah’ım, bu ayetlerde bildirdiğin hakikatleri kalbime yerleştir. Dünyanın geçici olduğunu, yaptığım her işin huzurunda hesabının olduğunu unutmayayım. Beni kıyamet gününde mahcup etme, amellerimi salih eyle, kalbimi hidayet üzere sabit kıl.”
Bu duanın fazileti şu yönleriyle bilinir:
• Hesap Günü Bilincini Canlandırır: Kul yaptığı her şeyin kayda geçtiğini ve kıyamette en küçük bir iyiliğin dahi karşılıksız kalmayacağını hatırlar. Bu bilinç, davranışlarda takvayı güçlendirir.
• Günahlardan Sakındırır: Ayetlerin tefsiri, insanı gizli-açık bütün kötülüklerden uzak durmaya teşvik eder. Çünkü herkes yaptığının karşılığını görecektir.
• Felaket ve Deprem Korkusunda Sığınma Vesilesidir: Bazı müminler deprem endişesi yaşadıklarında bu sureyi okuyarak Allah’a teslimiyet duygusunu tazeler. Sure, büyük kudretin yalnızca Allah’a ait olduğunu hatırlatır.
• Kalbi İlahi Kudrete Bağlar: Ayetlerin manası, insana faniliğini ve Allah’ın sonsuz hâkimiyetini hatırlatarak derin bir teslimiyet oluşturur.
Dua olarak okunurken genellikle sonrasında şu niyaz da yapılır:
“Ya Rabbi, yeri sarsan kudretine sığınırım. Bizi her türlü afetten, beladan, zelzeleden muhafaza eyle. Dünyada da ahirette de beni ve sevdiklerimi hidayetinle koru.”
İza zülziletil ardu zilzaleha ve ahrecetil ardu eskaleha duası, hem kıyametin hakikatini hatırlatan hem de kulun kalbini Allah’a yaklaştıran güçlü bir zikirdir.